tet blog

Wist je dat je moedertaal bepaalt of je wel of niet meer gaat sparen, of je de weg makkelijk terug vindt  en of je onthoudt wie de schuldige is? Het klinkt vreemd maar de unieke kenmerken van een taal bepalen mede ons gedrag en manier van denken.

Taal, van invloed op financiële beslissingen en de cultuur

Econoom Keith Chen vroeg zich af of de taal die we spreken ons beïnvloedt en zelfs onze  beslissingen bepaalt. Uit zijn onderzoek bleek dat dat inderdaad zo is. Een paar interessante voorbeelden:

Meer of minder sparen

Maakt een taal verschil tussen verleden tijd, tegenwoordige tijd en toekomende tijd, zoals het Engels en het Nederlands, dan wordt er minder gespaard. Maakt een taal daar geen verschil tussen, zoals bijvoorbeeld in het Chinees, dan wordt er juist meer gespaard. Dit is te verklaren door het gevoel van afstand tot de toekomstige tijd. De toekomst lijkt dus verder weg als die ook verder klinkt in de taal. Sparen komt dan ook later wel.

De weg vinden

Een derde van alle talen wereldwijd gebruikt geen ‘links’ of ‘rechts’ maar ‘noordoost’ en ‘zuidwest’ om aan te geven waar iets is. De mensen die zo concreet een object of locatie kunnen aanduiden, vinden veel makkelijker hun weg. Ook op plaatsen waar ze nog nooit zijn geweest! Zoals in de taal van de Aboriginals: ‘Kuuk Thaayorre’.

Duidelijke schuldvraag

Breekt een vaas per ongeluk, dan zeggen Engelstaligen dat iemand de vaas kapot heeft gemaakt. In het Spaans en Japans zeggen ze dat de vaas zichzelf kapot heeft gemaakt. Opvallend genoeg onthouden de Engelstaligen ook veel beter dan de Spaans- of Japanssprekenden wie iets heeft gedaan. Al dan niet met opzet.

Kleur herkennen

Zelfs het onderscheiden van verschillende kleuren is makkelijker als die ook in een taal een eigen naam hebben. Zo kent het Russisch andere woorden voor verschillende tinten blauw terwijl in het Engels hooguit het onderscheid licht- of donkerblauw wordt gemaakt. En wat blijkt, de Russen herkennen ook beter en sneller de verschillende kleurnuances.

M/V?

Sommige talen maken een sterk onderscheid in mannelijke en vrouwelijke woorden zoals in het Hebreeuws. Kinderen die met deze talen opgroeien weten ook veel eerder het verschil in geslacht dan als dat verschil in de taal niet zo duidelijk aanwezig is, zoals in het Fins.

Cultuur begint met taal! En andersom…

Taal heeft dus duidelijk invloed op de cultuur. De nuances in een taal waar wij rekening mee houden als we vertalen, gaan nog verder als je er ook woont. Een goed begrip van de inwoners van een land begint dus met een goed begrip van de taal! Overigens werkt het ook andersom. De cultuur van een land beïnvloedt ook de taal die in het land wordt gesproken.  Een eenvoudig voorbeeld hiervan is formeel of informeel taalgebruik. Dit is sterk cultureel bepaald. Je zou je zelfs kunnen afvragen of dit niet een kip-en-het-ei-verhaal is. Misschien heeft juist de cultuur de zegswijze in de taal beïnvloed. Ik weet niet hoezeer dit in het onderzoek van Keith Chen is meegenomen.
Door: Ingeborg Verduijn